Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Παρέμβαση στον ΟΗΕ για τις θαλάσσιες ζώνες και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε την απόρριψη της συμφωνίας Τουρκίας–Λιβύης, καλώντας την Τρίπολη σε διαπραγματεύσεις με την Αθήνα. Παράλληλα, ζήτησε διεθνή θαλάσσια εκεχειρία και ενίσχυση της ευρωπαϊκής επιχείρησης «Ασπίδες».
Την αντίθεση της Ελλάδας στο τουρκολιβυκό μνημόνιο επανέλαβε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με την παρέμβασή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και σε δηλώσεις του στο Reuters. Χαρακτήρισε τη συμφωνία παράνομη, άκυρη και ανυπόστατη, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και αγνοεί την παρουσία των ελληνικών νησιών.
Κατά την τοποθέτησή του στον ΟΗΕ, ο πρωθυπουργός παρουσίασε χάρτη της περιοχής, επισημαίνοντας ότι Τουρκία και Λιβύη επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα τεχνητό θαλάσσιο σύνορο, παρακάμπτοντας τα νησιά που βρίσκονται ανάμεσα στις ακτές τους. Τόνισε ότι τα νησιά δικαιούνται θαλάσσιες ζώνες, συμπεριλαμβανομένων υφαλοκρηπίδας και αποκλειστικής οικονομικής ζώνης.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι μια διμερής συμφωνία δεν μπορεί να αφαιρεί κυριαρχικά δικαιώματα τρίτου κράτους ούτε να υπερισχύει του διεθνούς δικαίου. Πρόσθεσε ότι η πρόσφατη κύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων δεν μεταβάλλει την ελληνική θέση για τον παράνομο χαρακτήρα του.
Συνδέοντας το ζήτημα με την περιφερειακή ανάπτυξη, ανέφερε ότι το μνημόνιο δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την αμφισβήτηση νόμιμων θαλάσσιων δραστηριοτήτων ή την παρεμπόδιση στρατηγικών έργων διασυνδεσιμότητας.
Στις δηλώσεις του στο Reuters, κάλεσε τη Λιβύη να διαπραγματευτεί απευθείας με την Αθήνα για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, επισημαίνοντας τη γεωγραφική γειτνίαση των δύο χωρών. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει κίνδυνος αμφισβήτησης των ερευνών φυσικού αερίου ανοικτά της Κρήτης από την κοινοπραξία με επικεφαλής τη Chevron.
Η ασφάλεια της εμπορικής ναυτιλίας και η ευρωπαϊκή παρουσία
Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων του πρωθυπουργού βρέθηκε και η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, μετά την επίθεση και τη βύθιση ελληνόκτητου εμπορικού πλοίου στη Μαύρη Θάλασσα. Ο κ. Μητσοτάκης καταδίκασε τη στοχοποίηση εμπορικών πλοίων και ζήτησε διεθνή θαλάσσια εκεχειρία.
Έθεσε ως προτεραιότητα την ασφαλή εξαγωγή σιτηρών από την περιοχή, σημειώνοντας ότι οι Έλληνες πλοιοκτήτες θα μπορούσαν να επαναλάβουν τις εμπορικές δραστηριότητές τους, εφόσον εξασφαλιζόταν η διέλευση των πλοίων. Επισήμανε επίσης ότι η ανασφάλεια στις θαλάσσιες μεταφορές αυξάνει το κόστος ναύλωσης και ασφάλισης, με επιπτώσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στις τιμές των αγαθών.
Για την Ερυθρά Θάλασσα, ζήτησε ενίσχυση της επιχείρησης «Ασπίδες» με περισσότερες ευρωπαϊκές συμμετοχές και επιχειρησιακά μέσα. Όπως ανέφερε, η προστασία των θαλάσσιων οδών αποτελεί άμεσο ευρωπαϊκό συμφέρον, καθώς από αυτές εξαρτάται σημαντικό μέρος του εμπορίου.
Απαντώντας, τέλος, σε ερώτηση για τις αμερικανικές αποφάσεις σχετικά με τις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ, επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στις κυρώσεις κατά της Μόσχας και στην άσκηση οικονομικής πίεσης για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
